05 Arbeidsmiddelen
 >  Slijptol / Haakse slijper
Introductie

Een haakse slijper, slijptol, of slijpmachine, wordt gebruik voor het slijpen, afbramen, ontroesten, borstelen en polijsten van diverse oppervlakken.

In deze toolbox komen de risico's en veilige werkwijze bij gebruik van handslijpmachines aan bod.


Risico's > Wat kan er gebeuren?

Bij gebruik van handslijpmachines zijn de volgende risico’s van toepassing: 

  • Rondvliegende deeltjes van het werkstuk of van de slijpschijf die de gebruiker en anderen kunnen treffen; 
  • In aanraking komen met de ronddraaiende slijpschijf; 
  • Uit elkaar springen van de slijpschijf; 
  • Brand door het ontsteken van brandbare stoffen; 
  • Blootstelling aan schadelijk geluid met gehoorschade tot gevolg.

In een handslijpmachine kunnen verschillende soorten schijven worden gemonteerd. Het hangt van het soort werk en de machine af welke schijf er gebruikt wordt. Er zijn twee soorten slijpschijven:

Doorslijpschijven zijn gemaakt om metaal of steen door te slijpen. Het is belangrijk dat je deze schijven nooit gebruikt om af te bramen. Er is dan een grote kans dat de schijf uit elkaar springt. Afbraamschijven

Afbraamschijven zijn bedoeld om materiaal af te bramen. Afbramen is het weghalen van scherpe, onregelmatige uitsteeksels, vooral bij metaal. Een afbraamschijf kan relatief veel materiaal wegslijpen. Deze bewerking laat vaak wel een grove structuur achter die nabewerking vergt. ​​​​​​​

Slijpschijven worden gemaakt van een slijpmiddel en een bindmiddel (de lijm). Het slijpmiddel is vaak aluminiumoxide of siliciumcarbide. Het bindmiddel was vroeger vaak keramisch ( van een soort klei gemaakt), tegenwoordig wordt vaak bakeliet gebruikt.

Om te kunnen zien met wat voor slijpschijf je te maken hebt, is het tegenwoordig wettelijk verplicht dat de volgende dingen op de schijf staan:

  • de naam van de fabrikant;
  • de houdbaarheidsdatum (jaar en kwartaal)
  • maximum toelaatbaar toerental;
  • het soort bindmiddel;
  • de korrelgrootte van het slijpmiddel;
  • de structuur
  • de hardheid;
  • de afmeting van de slijpschijf
Maatregelen > Wat moet je doen?
  • Raadpleeg altijd de handleiding van de slijper;
  • Gebruik de juiste slijpschijf;
  • Gebruik geen schijven waarvan de gebruiksdatum is verlopen. Deze datum (jaartal) staat in de stalen ring van de schijf;
  • Gebruik altijd de beschermkap (dit is verplicht);
  • De slijper mag enkel met een handvat gebruikt worden;
  • Houdt de slijper dus altijd met 2 handen vast. Met één hand is een wegslaande tol niet tegen te houden;
  • Controleer het toerental van de slijpschijf en de machine voor gebruik. Het toerental van de slijpmachine mag nooit groter zijn dan het getal dat op de slijpschijf staat;
  • Het door te slijpen werkstuk moet goed vast staan of zijn vast gezet, om te voorkomen dat de doorgeslepen delen naar elkaar toekomen en zo de slijpschijf vastklemmen;
  • Doorslijpen doet men door de slijpschijf, zonder extra druk of kracht, in het werkstuk heen en weer te bewegen, volgens een lijn waarlangs men wil doorslijpen. Hierbij moet de machine in dezelfde stand op de doorslijplijn worden gehouden;
  • Is er toch extra kracht benodigd op de slijpschijf, dan mag dit alleen op het moment dat de machine naar de bedienaar wordt toe bewogen omdat dan de machine het beste onder controle wordt gehouden. 
  • Drukt men een slijpschijf met kracht in het werkstuk of houdt men de machine niet in dezelfde stand, dan kan de slijpschijf doorbuigen, in het werkstuk gaan klemmen en breken met alle gevolgen van dien; 
  • Leg de slijpmachine niet weg met draaiende schijf;
  • Gebruik een haakse slijper met een remsysteem;
  • Gebruik geen haakse slijper met een vastzetvoorziening (Bij deze voorziening blijft de schijf gewoon draaien);
  • Ook haakse slijpers met een schijfdiameter kleiner dan 155 mm moeten voorzien zijn van een dodemansfunctie of een herstartbeveiliging.
  • Slijp nooit in de nabijheid van brandbare stoffen;
  • Haal altijd de stekker eruit bij het wisselen van schijven;
  • Zorg dat je machine gekeurd is;
  • van huis meegebrachte machines zijn dus niet toegestaan!

Gebruik de volgende persoonlijke beschermingsmiddelen

  • Gelaatsscherm / Veiligheidsbril / slijpbril
  • Gehoorbescherming
  • Adembescherming, indien er schadelijke stoffen en dampen vrijkomen
  • Draag passende handschoenen (haakse slijper is voorzien van beschermkap)
  • Draag brandvertragende kleding

Scan de volgende code met de app om deze toolbox te bekijken.