1. Heb jij ooit meegemaakt dat een onderaannemer niet goed geïnstrueerd was? Wat gebeurde er? Hoe had dit voorkomen kunnen worden?
2. Hoe zorgen we dat onderaannemers zich écht betrokken voelen bij veiligheid?
3. Wat doe je als een onderaannemer weigert PBM’s te dragen?
4. Hoe kunnen we onze communicatie verbeteren bij taalbarrières?

Het instrueren en begeleiden van onderaannemers is een cruciaal onderdeel van veilig werken op onze projecten. Onderaannemers voeren vaak specialistische werkzaamheden uit, maar kennen niet altijd onze specifieke veiligheidsprocedures, noodplannen of projectafspraken. Dit maakt hen extra kwetsbaar voor risico’s en vergroot de kans op incidenten. Door duidelijke afspraken te maken, actief toezicht te houden en samen te evalueren, zorgen we voor een veilige werkomgeving voor iedereen.

Het instrueren en begeleiden van onderaannemers is een cruciaal onderdeel van veilig werken op onze projecten. Onderaannemers voeren vaak specialistische werkzaamheden uit, maar kennen niet altijd onze specifieke veiligheidsprocedures, noodplannen of projectafspraken. Dit maakt hen extra kwetsbaar voor risico’s en vergroot de kans op incidenten.

Waarom is dit belangrijk?

• Gelijke impact van incidenten: Een ongeval bij een onderaannemer heeft dezelfde gevolgen als bij een eigen medewerker: persoonlijk letsel, projectvertraging, financiële schade en reputatieverlies.
• Veiligheidscultuur in de keten: De Veiligheidscultuurladder benadrukt dat veiligheid niet stopt bij de voordeur van ons bedrijf. Het gaat om samenwerking in de hele keten. Dat betekent niet alleen regels opleggen, maar actief samen werken aan een veilige werkomgeving.
• Complexiteit van projecten: Onze projecten zijn vaak dynamisch en bestaan uit meerdere disciplines. Onderaannemers moeten weten hoe hun werkzaamheden passen binnen het geheel, inclusief de risico’s die ontstaan door interactie met andere werkzaamheden.
• Taal en cultuurverschillen: Niet alle onderaannemers spreken Nederlands of zijn vertrouwd met onze werkwijze. Dit vraagt om duidelijke communicatie, visuele hulpmiddelen en soms vertaalde instructies.
• Verantwoordelijkheid en toezicht: Het instrueren en controleren van onderaannemers is een taak van de uitvoerder of projectleider. Dit is geen extra werk, maar een essentieel onderdeel van het waarborgen van veiligheid.
  
  

Wanneer onderaannemers niet goed worden begeleid of geïnstrueerd, kunnen de volgende risico’s ontstaan:

1. Onderaannemers kennen onze veiligheidsprocedures niet
   Als zij niet weten welke regels en werkwijzen gelden, werken ze mogelijk zonder de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s), negeren werkvergunningen of voeren taken uit op een onveilige manier. Dit vergroot de kans op ernstige ongevallen en stilstand van het werk.
   
   
2. Onderaannemers begrijpen instructies niet (taalbarrière)
   Communicatieproblemen door taalverschillen leiden tot misverstanden. Hierdoor kunnen taken verkeerd worden uitgevoerd, veiligheidsmaatregelen worden genegeerd en noodprocedures niet worden gevolgd. Dit verhoogt het risico op incidenten en maakt het moeilijk om snel te reageren in noodsituaties.
   
   
3. Onderaannemers voelen zich niet verantwoordelijk voor veiligheid
   Wanneer veiligheid niet als gezamenlijke verantwoordelijkheid wordt gezien, melden onderaannemers onveilige situaties niet. Risico’s blijven onopgemerkt en kunnen escaleren, waardoor niet alleen zijzelf maar ook andere medewerkers in gevaar komen.
   
   
4. Geen controle op naleving van afspraken
   Zonder toezicht blijven afwijkingen bestaan. Onderaannemers kunnen bewust of onbewust afspraken negeren, wat leidt tot structurele onveiligheid op de werkplek. Dit kan resulteren in herhaalde overtredingen en een negatieve veiligheidscultuur.
   
   
5. Start zonder startwerkoverleg, toolbox of werkvergunning
   Als werkzaamheden beginnen zonder voorafgaande instructie of goedkeuring, is er geen duidelijkheid over risico’s, noodprocedures of verzamelplaatsen. Dit betekent dat onderaannemers werken in onveilige omstandigheden en niet weten hoe te handelen bij een incident.

Om de genoemde risico’s te beheersen, nemen we de volgende stappen:
1. Voorbereiding & Aanmelding

• Meld de onderaannemer vooraf aan bij de klant of locatie-contactpersoon.
• Controleer legitimatie en benodigde certificaten (VCA, vakbekwaamheden, specifieke bevoegdheden).

2. Introductie & Huisregels

• Organiseer een startwerkoverleg of toolbox voordat werkzaamheden beginnen.
• Bespreek project- en taakrisico’s.
• Leg noodprocedures uit: BHV, vluchtroutes, verzamelplaats en contactpersonen.
• Benoem welke PBM’s verplicht zijn.
• Controleer aanwezigheid van VGM‑plan, TRA, werkvergunningen.
• Overhandig de huisregels van de locatie:
  • rookbeleid
  • gebruik van mobiele telefoons
  • parkeren
  • toegang tot ruimtes
  • regels voor gereedschap en apparatuur
  • meldplicht bij incidenten
    
    

3. Specifieke gevaren op de locatie

• Chroom-6, asbest, gevaarlijke stoffen:
  • Informeer de onderaannemer over zones waar deze stoffen aanwezig zijn.
  • Leg uit of toegang verboden is of alleen mogelijk met extra PBM’s of andere beschermingsmaatregelen.
  • Licht procedures toe voor veilig werken in de omgeving van deze stoffen.

5. Toezicht & Begeleiding

• De onderaannemer wordt altijd begeleid bij de eerste toegang tot de locatie.
• Voer regelmatige werkplekinspecties en observaties uit.
• Spreek afwijkingen direct aan en corrigeer ze onmiddellijk.
• Stimuleer open communicatie: meldingen, vragen en afwijkingen zijn welkom.

6. Controle op begrip

• Stel controlevragen om te controleren of instructies goed zijn begrepen.
  • Gebruik eventueel visuele hulpmiddelen zoals pictogrammen of foto’s van correcte werkwijzen.
  • Bij taalbarrières: zorg voor vertaalde instructies of laat een collega tolken.
    
    

7. Aan- en Afmelden

• Aanmelden bij aankomst: Laat onderaannemers zich melden bij de contactpersoon of receptie.
• Afmelden bij vertrek: Controleer of de werkplek netjes is achtergelaten en laat de onderaannemer zich afmelden.
• Sleutels en toegangspassen: Zorg dat alle uitgegeven middelen worden ingeleverd.

• Houd rekening met taal- en cultuurverschillen: visuele hulpmiddelen werken vaak beter dan tekst. Google Translate of een vertaal App kunnen hier ook bij helpen.
• Zorg voor open communicatie: onderaannemers moeten zich veilig voelen om vragen te stellen.
• Escalatie: bij niet-naleving van afspraken, stop het werk en bespreek dit direct met de leidinggevende.
• Beoordeel ervaringen van onderaannemers via een Leveranciersbeoordeling (LBO)  (te vinden in Mijn Kuijpers -> Inkoop -> LBO -> Nieuwe LBO onderaanneming). Dit helpt om structureel inzicht te krijgen in kwaliteit en veiligheid.
• Maak gebruik van ons Coachings- en waarderingsbeleid:
  • Dit beleid geeft kaders hoe om te gaan met (on)veilig gedrag en is bedoeld om positief te coachen, niet om te straffen.
  • Het beleid en de matrix staan in KMS en gelden voor alle locaties, functies en ook voor inhuur en onderaannemers.
  • Doel: veiligheidsgedrag eenduidig waarderen en medewerkers ontwikkelen in kennis en kunde.
  • Gebruik het beleid bij veiligheidsobservaties, toolboxen en in gesprekken over veiligheid.