• Ik weet niet wat ik moet doen als mijn collega net een schok heeft gehad;
• Ik heb zelf ooit een schok gehad tijdens mijn werkzaamheden.

Iemand krijgt een elektrische schok als hij of zij in contact komt met elektrische stroom die door het lichaam gaat. Meestal veroorzaakt een elektrische schok letsels. Soms kan het zelfs leiden tot de dood. Wat zijn de oorzaken en symptomen van een elektrische schok? En wat kun je doen als iemand een elektrische schok krijgt?​​​​​​​

De symptomen van een elektrische schok zijn divers. Veel voorkomende symptomen zijn:

• Brandwonden
• Hartritmestoornis
• Hartstilstand (in het ergste geval)
• Ademhalingsmoeilijkheden
• Spierproblemen, zoals spierpijn of spiertrekkingen
• Rusteloosheid of geïrriteerdheid
• Verhoogde of verlaagde bloeddruk
• Shock
• Epileptische aanval
• Beroerte (in ernstige gevallen)

Vaak lijkt de wond aan de buitenkant klein, maar is de interne verwonding ernstiger. Een elektrische schok veroorzaakt een brandwond op de plek waar de energie in het lichaam komt en waar de stroom in de grond gaat. Hierdoor kunnen er op twee plekken op het lichaam brandwonden ontstaan. Dit kan (ernstige) inwendige schade veroorzaken door verbranding.

Hartritmestoornis en hartstilstand

Je hart wordt elektrisch aangestuurd. De schok leidt tot schade aan de aansturing. Dit kan een hartritmestoornis of een hartstilstand veroorzaken.

Ademhalingsproblemen

Een elektrische schok kan een gezwollen tong en een zwelling van de luchtwegen veroorzaken. Dit resulteert weer in ademhalingsproblemen.

Spierproblemen

Door de inwerkende stroom kunnen er spierproblemen optreden. De spieren gaan hevig samentrekken en dit leidt weer tot spierpijn met of zonder spiertrekkingen. Soms heeft dit breuken of ontwrichtingen tot gevolg.

Shock, rusteloosheid, epileptische aanvallen of een beroerte

Door de elektrocutie heb je een verhoogde of juist verlaagde bloeddruk. Vaak gaat dit gepaard met tekens van een shock. Andere kenmerken zijn rusteloosheid, geïrriteerdheid of bewustzijnsverlies. Ook kan je een epileptische aanval krijgen. Soms kan een elektrische schok leiden tot een beroerte of problemen met het gezichtsvermogen.

Welke factoren bepalen de ernst van de elektrische schok?

Sommige mensen hebben nauwelijks tot geen klachten, terwijl anderen komen te overlijden. Er zijn veel factoren die bepalen welk letsel een elektrocutie kan veroorzaken, zoals:

• De gezondheid van de patiënt
• De hoeveelheid stroom
• De duur van het contact met de elektriciteit
• Het type stroom: wisselstroom of gelijkstroom
• De manier waarop de elektriciteit door het lichaam gaat

Eerste hulp op locatie                                                                                                                                                  Bij een kortsluiting is de getroffene niet in contact met de stroombron. De eerste hulp bestaat uit het behandelen van de brandwonden. Bij een stroom door het lichaam is de eerste hulp complexer. Allereerst moet de getroffene op een veilige manier verwijderd worden van de stroombron, zonder dat de hulpverlener ook blijft ‘hangen’. Dit kan door de installatie spanningsloos te maken, of door aan de mouw of broekspijp van het slachtoffer te trekken. Een gerichte schop tegen arm of been geven is ook een mogelijkheid. De kans dat bij de oplossingen de redder zelf onder spanning komt te staan is verwaarloosbaar. In ieder geval moet een getroffene nooit bij blote huid worden beetgepakt. Vervolgens is het controleren van de ademhaling en hartslag belangrijk, de patiënt in de juiste houding leggen en indien mogelijk en noodzakelijk reanimeren.

Spoedeisende hulp in het ziekenhuis                                                                                                                          Een slachtoffer is na een forse stroom door het lichaam vaak niet goed in staat om na te vertellen wat er gebeurd is. Daarom is alle informatie van collega’s, omstanders en medici bruikbaar om een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de omstandigheden waaronder het ongeval plaatsvond. Omdat verwondingen niet altijd zichtbaar zijn, is een portie achterdocht op zijn plaats. Om duidelijkheid te krijgen moet op de Spoedeisende afdeling van een ziekenhuis toch zo snel mogelijk een ECG (elektrocardiogram) gemaakt worden. Pas als blijkt dat er niets te zien is op deze hartfilm en de getroffene ook niet flauw gevallen is en ook geen ritmestoornissen heeft, is verdere opname niet noodzakelijk.

Maar opgelet! In 25 tot 65% van de gevallen krijgt de getroffene direct (binnen 24 uur) of soms pas (veel) later neurologische klachten. Van bewusteloosheid, in de war zijn tot concentratieproblemen en desoriëntatie. In acute situaties kan de patiënt in coma raken of verlamd raken.

• In het ziekenhuis  zal bloed en urine afgenomen moeten worden om te controleren of er schade is aan de spieren, het hart en andere organen.
• Met een ECG wordt de elektrische activiteit van het hart zichtbaar gemaakt, om te zien of de klap hartritmestoornissen heeft veroorzaakt.
• 
  

Wanneer iemand een elektrische schok heeft gehad, moet dit in de KuijpersVeilig App altijd als een ongeval gemeld worden!

Uiteraard doen we er alles aan om een elektrisch schok te voorkomen.

Zie ook de volgende toolbox voor meer info: LOTOTO