09 Specifieke werkzaamheden
 >  Elektriciteit 2021
Introductie

Waarom deze toolbox?

Uit de praktijk blijkt dat niet altijd veilig gewerkt wordt aan elektrische installaties. Nog steeds zijn er teveel incidenten m.b.t. elektriciteit. Daarom brengen wij dit graag nogmaals onder de aandacht.

Gevaren van elektriciteit
schok (stroomdoorgang door het lichaam)
verbranding en explosie (kortsluiting, vlamboog)
brand
bijkomende ongevallen
Aanwijsbeleid 
  • Elke medewerker binnen Kuijpers (die elektrotechnische werkzaamheden uitvoert) moet aangewezen te zijn.
  • De medewerker wordt aangewezen door de aanwijsbevoegde van de vestiging waarvoor hij/zij werkt. De aanwijsbevoegden zijn terug te vinden op Mijn Kuijpers.
  • De aanwijzing is van diverse criteria afhankelijk (opleiding, ervaring, werkzaamheden etc).
  • LET OP: als je bepaalde werkzaamheden i.v.m. risico niet durft uit te voeren, bespreek dit altijd met de        desbetreffende aanwijsbevoegde of werkverantwoordelijke.
NOOIT de werkzaamheden uitvoeren indien geen vertrouwen!

LOTOTO
Bij werkzaamheden aan de elektrische installatie dient men altijd de volgende stappen te volgen (LOTOTO)
  1. Afschakelen en volledig scheiden (spanningloos maken)
  2. Borgen tegen weder inschakelen
  3. Spanningsloosheid aantonen
  4. Aarden en kortsluiten
  5. Afschermen actieve delen

Hieronder worden de bovengenoemde stappen verder toegelicht:
1. Spanningsloos maken/Scheiden
  • Ga na aan welk installatiedeel je wilt werken (elektrotechnisch maar ook werktuigbouwkundig), en schakel deze uit.
  • Scheiding aanbrengen. Dit kan op de volgende manier: Zekeringen/Mes patronen verwijderen (stroomloos).





(Bij aangesproken Diazed of Mes patroon alle 3 vervangen voor nieuwe)







Een installatie automaat is een lastscheider/ scheider, te herkennen aan een van de volgende symbolen.

2. Borgen tegen weder inschakelen

Borg tegen weder inschakelen d.m.v. LOTO (Lock out tag out)

3Spanningsloosheid aantonen

  • Spanningsloosheid aantonen, d.m.v. 2-polige spanningsaanwijzer (duspol).
  • Het gebruik van Multimeters en 1-polige aanwijzers is verboden!! Dit omdat verkeerd gebruik kan leiden tot meetfouten. Tevens kan een defecte aanwijzer leiden tot elektrocutie.


LET OP!

2-polige spanningsaanwijzer dien je ALTIJD voor en na spanningsloosheid aantonen te testen

Bij de spanningszoeker (schroevendraaier met lampje) bestaat het risico dat het lampje stuk gaat en daardoor een verbinding maakt met het uiteinde. Hierdoor kan het gebeuren dat er een spanning van 230 Volt op het uiteinde van de spanningszoeker staat en je dus geëlektrocuteerd wordt bij aanraking.

De voltstick is niet tweepolig en zeer onbetrouwbaar.

4. Aarden en kortsluiten

Indien terug voeding mogelijk is van bijvoorbeeld een UPS of                generator, dient de installatie geaard en kortgesloten te worden, om zo terug voeding onmogelijk te maken.

5. Actieve delen afschermen

  • Indien er nog actief geleidende delen in de nabijheid (binnen 50 cm) zijn van de plek waar gewerkt wordt, dienen deze afgeschermd te worden.
  • Het heeft altijd de voorkeur om volledig spanningsloos te werken aan bijvoorbeeld een verdeler  Deze (indien    mogelijk) dus geheel uitschakelen.
  • Het aanbrengen van de afscherming dient ten aller tijde met PBM’s te gebeuren (I.o.m. de  installatie-verantwoordelijke en uitgevoerd door een werkverantwoordelijke).

Aanraakbaar IPx2 i.v.m. aanrakingsveiligheid
Afstanden
Werken op veilig afstand of IPxxB/ IP2x Veilige afstanden (DL)

-  0,5 m veilige afstand

-  5 cm meten

-10 cm bediening

Wanneer welke PBM?

Middelen nodig volgens de NEN 3140 bij elektrotechnische werkzaamheden:

Isolerende handschoenen

  • Elektrotechnische werkzaamheden binnen 50 cm vanaf   aanraakbare delen (alleen na schriftelijke toestemming van IV/WV).
  • Bij metingen binnen 5 cm vanaf actieve delen die niet      aanrakingsveilig zijn.
  • Bij bedieningshandelingen binnen 10 cm vanaf actieve delen die niet aanrakingsveilig zijn.

Vlamboogvaste handschoenen

  • Bij werken nabij spanningvoerende delen die zijn beveiligd met mespatronen van meer dan 80A of een installatie automaat met meer dan 25A.
  • Bij metingen in een installatie die is beveiligd met een     mespatroon van meer dan 80A of een automaat van meer dan  25A en waarbij de kans op kortsluiting aanwezig is.
  • Bij het plaatsen of verwijderen van smeltpatronen in een installatie die is beveiligd met een mespatroon van meer dan 80A of een automaat van meer dan 25A.

Vlamboogvaste kleding

  • Bij werken nabij spanningvoerende delen die zijn beveiligd met een mespatroon van meer dan 80A of een automaat van meer dan 25A.
  • Bij metingen in een installatie die is beveiligd met een     mespatroon van meer dan 80A of een automaat van meer  dan 25A en waarbij de kans op kortsluiting aanwezig is.

Gelaatsscherm

  • Bij werken nabij spanning voerende delen die zijn beveiligd met een mespatroon van meer dan 80A of een automaat van meer dan 25A.
  • Bij metingen in een installatie die is beveiligd met een mespatroon van meer dan 80A of een automaat van meer     dan 25A en waarbij de kans op kortsluiting aanwezig is.
  • In situaties waarbij het hoofd dichter dan 50 cm vanaf 
      spanningsvoerende blanke delen kan komen.

Isolatie mat
Altijd gebruiken bij het gebruik van de PBM’s als hiervoor is  benoemd

Isolatie deken

  • Daar waar bij elektrotechnische werkzaamheden onder spanning binnen 50 cm vanaf aanraakbare actieve delen, het  hoofd of andere delen van het lichaam in contact met geaarde  of vreemde geleidende delen kunnen komen.
  • Daar waar bij bedieningshandelingen binnen 10 cm vanaf aanraakbare actieve delen, het hoofd of andere delen van het  lichaam in contact met geaarde of vreemde geleidende delen  kunnen komen.
  • Daar waar bij metingen binnen 5 cm vanaf aanraakbare      actieve delen, het hoofd of andere delen van het lichaam in  contact met geaarde of vreemde geleidende delen kunnen komen.    
Maatregelen > Wat moet je doen?

Eerste hulp op locatie;                                                                                                                                                   Bij een kortsluiting is de getroffene niet in contact met de stroombron. De eerste hulp bestaat uit het behandelen van de brandwonden.Bij een stroom door het lichaam is de eerste hulp complexer. Allereerst moet de getroffene op een veilige manier verwijderd worden van de stroombron, zonder dat de hulpverlener ook blijft ‘hangen’. Dit kan door de installatie spanningsloos te maken, of door aan de mouw of broekspijp van het slachtoffer te trekken. Een gerichte schop tegen arm of been geven is ook een mogelijkheid. De kans dat bij de oplossingen de redder zelf onder spanning komt te staan is verwaarloosbaar. In ieder geval moet een getroffene nooit bij blote huid worden beetgepakt.Vervolgens is het controleren van de ademhaling en hartslag belangrijk, de patiënt in de juiste houding leggen en indien mogelijk en noodzakelijk reanimeren.

Spoedeisende hulp in het ziekenhuis;                                                                                                                          Een slachtoffer is na een forse stroom door het lichaam vaak niet goed in staat om na te vertellen wat er gebeurd is. Daarom is alle informatie van collega’s, omstanders en medici bruikbaar om een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de omstandigheden waaronder het ongeval plaatsvond. Omdat verwondingen niet altijd zichtbaar zijn, is een portie achterdocht op zijn plaats. Om duidelijkheid te krijgen moet op de Spoedeisende afdeling van een ziekenhuis toch zo snel mogelijk een ECG (elektrocardiogram) gemaakt worden. Pas als blijkt dat er niets te zien is op deze hartfilm en de getroffene ook niet flauw gevallen is en ook geen ritmestoornissen heeft, is verdere opname niet noodzakelijk.

Maar opgelet! In 25 tot 65% van de gevallen krijgt de getroffene direct (binnen 24 uur) of soms pas (veel) later neurologische klachten. Van bewusteloosheid, in de war zijn tot concentratieproblemen en desoriëntatie. In acute situaties kan de patiënt in coma raken of verlamd raken.


Tips > Voor meer informatie

Voor vragen omtrent deze toolbox kun je je mail richten aan: inspectie@kuijpers.com


Voor meer info: zie ook  Toolbox Aanwijsbeleid


Scan de volgende code met de app om deze toolbox te bekijken.