Ga met elkaar in gesprek over de volgende stellingen:
- Als ik op dak aan het werk ben heb ik helemaal geen erg in zendmasten.
- Ik onderschat de gevaren van de straling van zendmasten.
Bijna iedereen gebruikt tegenwoordig een mobieltje en internet. Om mobiele signalen binnen te krijgen en te versturen, gebruiken we antennes. Dit onderdeel van een apparaat of zendmast maakt draadloze communicatie mogelijk. Veel mensen vragen zich af of de straling van deze antennes wel goed is voor hun gezondheid.
Een mobiele telefoon zet onze gesprekken en berichten om in ‘radiofrequente elektromagnetische velden’, ook wel radiogolven genoemd. De radiogolven worden door de lucht naar de dichtstbijzijnde antenne gestuurd. Die zendt de radiogolven weer door naar de volgende antenne. Zo belandt de informatie op de plaats van bestemming – bijvoorbeeld in de KuijpersVeilig App op jouw mobieltje.
Ook in huis hebben we allerlei apparaten die radiogolven uitzenden. Denk hierbij aan radio en (digitale) televisie, de wifi-router, de draadloze telefoon, en de babyfoon. Buitenshuis gaat het bijvoorbeeld om omroepzenders voor radio en televisie, antidiefstalpoortjes in winkels en radars voor de scheep- en luchtvaart.
Van elektromagnetische velden bestaan verschillende soorten, ingedeeld in frequentie. Dat is de snelheid waarmee het veld wisselt van richting. Alleen velden met een hoge frequentie kunnen leiden tot DNA-schade in cellen. Dat komt omdat ze ioniserende eigenschappen hebben, zoals radioactieve straling. Radiogolven horen bij de groep niet-ioniserende straling.
Er zijn vier soorten stralingsvelden:
- Extreem-laagfrequente velden (0-300 Hz),
- Radiofrequente velden (300 Hz-300 GHz), onder meer van zendmasten, zoals GSM (2G), UMTS (3G), LTE (4G) en NR (5G) zendmasten,
- Velden met optische straling (300GHz-3PHz), bijvoorbeeld infrarode straling, zichtbaar licht en ultraviolette straling,
- Ioniserende (radioactieve) straling (vanaf 3PHz), bijvoorbeeld röntgenstraling.
Het menselijk lichaam wordt opgewarmd indien het wordt blootgesteld aan non-ioniserende straling. Dat opwarmen gebeurt echter pas bij een voldoende hoge veldsterkte en frequentie. Het menselijk lichaam kan wel opwarmen, maar de natuur zorgt ervoor dat het menselijk lichaam ook weer afkoelt als de stralingsbron wordt weggenomen. Het proces herstelt zich zonder nadelige gevolgen.
Een toename van de lichaamstemperatuur door langdurige blootstelling aan radiosignalen kan wel tot vervelende bijwerkingen zoals misselijkheid, hoofdpijn, braakneigingen tot moeilijkheden met het uitvoeren van fysieke en mentale taken. Deze symptomen verdwijnen wel met het wegnemen van de stralingsbron, of door de afstand vergroten tot de stralingsbron, maar het zorgt wel voor een onbehaaglijk gevoel.
De gezondheidseffecten op korte termijn zijn dus wel inzichtelijk. Op lange termijn kunnen alle onderzoekscommissies geen antwoord geven. Dit komt omdat de laatste technieken als UMTS, 3G, 4G en 5G nog zo nieuw zijn, dat de gevolgen gewoonweg nog niet te meten zijn.
Je kan in ieder geval in de voorbereidende fase controleren of er zendmasten aanwezig zijn, dit kan een hoop vertraging voorkomen.
LET OP! zendmasten staan bijna altijd op daken, heb daarom ook oog voor valgevaar. zie toolbox "werken op hoogte"
GSM-en UMTS-antennes: Een GSM-antenne is doosvormig, smal en ongeveer 1 m lang, Een UMTS-antenne iets kleiner.
GSM- en UMTS-antennes zenden de elektromagnetische velden vooral in horizontale richting uit, ongeveer vergelijkbaar met de lichtbundel van een zaklamp. De sterkte neemt snel af naarmate men meer afstand neemt tot de antenne.
Als er toch werkzaamheden van langere duur in de onveilige zone moeten plaatsvinden, kan de eigenaar van de antenne het uitzendsignaal verminderen of tijdelijk stopzetten. De eigenaar van de antenne is bekend bij de gebouweigenaar en kijk bij de tip onderaan.
Vuistregel: je blijft altijd binnen de veilige internationale norm als je op 5m afstand van de antenne en onder de antenne blijft.
De horizontale openingshoek van de onveilige zone is ongeveer 120 graden.
Vaak zijn er drie antennes bijeen geplaatst in één antenne-installatie, die samen een gebied van 360 graden bestrijken.
TV-antennes en radio-antennes: Deze antennes zijn doorgaans passief en zenden geen energie uit; ze ontvangen alleen signalen. Daardoor vormen ze geen risico voor de gezondheid.
Satellietschotels: Net als TV-antennes zijn satellietschotels passieve ontvangers en zenden ze zelf geen straling uit. Ze zijn dus niet gevaarlijk voor de mens. Deze schotels hebben weliswaar geen onveilige zone, maar de verbinding wordt dan wèl verbroken. Probeer daarom niet te lang voor een schotel te gaan staan.
Wil je contact opnemen met de eigenaar van een antenne? kijk dan even op de site Antennebureau.nl
Scan de volgende code met de app om deze toolbox te bekijken.